Ouderen hebben een grotere kans om ziek te worden en een blijvende beperking over te houden. Meer dan de helft van de 65 plussers heeft één of meer chronische ziekten. Toch ervaren niet al deze mensen een verminderde gezondheid. Of ouderen nog goed kunnen functioneren ondanks een ziekte of beperking hangt van meerdere factoren af. De ziekte of aandoening zorgt niet gelijk voor problemen in het dagelijks functioneren.

Interessante vraag is hoe het komt dat bij de één een ziekte veel meer impact heeft op de gezondheid dan bij de ander. Hier is niet één oorzaak voor aan te wijzen. Er spelen diverse factoren een rol die de gezondheid beïnvloeden. En dus bijdragen of een oudere gevolgen ondervindt bij ziekte. Deze factoren staan met elkaar in verbinding.

Diverse onderzoekers hebben zich gebogen over de vraag welke factoren gezondheid beïnvloeden. Een veelgebruikt model is die van Lalonde. Wellicht voor de verpleegkundigen onder ons een bekende theorie uit de opleiding. Volgens het model van Lalonde wordt gezondheid beïnvloed door biologische factoren, iemands leefstijl, omgevingsfactoren (zowel sociaal als fysiek) en de toegang tot voorzieningen. Voor ouderen schets ik hieronder waar je bij deze factoren aan kunt denken.

 Biologische factoren

Onder biologische factoren wordt verstaan de aanleg, geslacht, persoonlijkheid, erfelijkheid, de aanwezigheid van ziektes en gebruik van medicijnen. Dit laatste komt bij ouderen veel voor. Als ouderen meer dan vijf medicijnen op een dag gebruiken noem je dat polyfarmacie. Bij polyfarmacie gaan de medicijnen elkaar beïnvloeden. Zo kunnen ze elkaar versterken of juist tegenwerken. En je ziet dat mensen meer bijwerkingen krijgen. Die bijwerkingen hebben natuurlijk een negatief effect op de gezondheid.

Leefstijl

Bij leefstijl kun je denken aan het beweegpatroon, voedingspatroon en eventuele verslavingen zoals roken of alcoholgebruik. Wist je dat ouderen minimaal vijf dagen in de week minstens een half uur matig intensief moeten bewegen? Hierdoor neemt de kans op ziektes af en bewegen zorgt ervoor dat er minder complicaties optreden bij een ziekte en dat de oudere sneller herstelt. Daarmee heeft bewegen dus een gunstig effect op de ervaren gezondheid. Voor ouderen geleden dezelfde voedingsrichtlijnen dan voor jongeren. Wel zie je dat bij ouderen vaker ondervoeding voorkomt. Bij ondervoeding krijgt het lichaam minder belangrijke voedingsstoffen binnen. Ook dit heeft negatieve effecten op de gezondheid. In de zin dat ouderen die ondervoed zijn vatbaarder worden voor ziekten en dat ze minder snel herstellen. Over de effecten van roken en overmatig alcoholgebruik hoef ik geen toelichting te geven. Die zijn alom bekend.

De omgeving

Met de sociale omgeving wordt bedoeld de contacten die iemand heeft in zijn omgeving. Bijvoorbeeld met familie, buren en op een vereniging. De contacten in de sociale omgeving kunnen een enorme steun zijn. Er is dan sprake van een sterk sociaal netwerk. Uiteraard heeft dit een positieve invloed op de gezondheid. Het komt ook voor dat iemand te weinig contacten ervaart in zijn sociale omgeving. Dan kunnen er allerlei problemen ontstaan zoals eenzaamheid of depressieve gevoelens.

Bij de fysieke omgeving kun je denken aan de woning van de oudere of de buurt waarin iemand woont. De woning van een oudere kan zo aangepast worden dat deze weinig of geen belemmeringen ervaart ondanks de aanwezigheid van een ziekte. Je kunt denken aan gebruik van domotica, een drempelvrije woning en een slaapkamer op de begane grond.

Toegang tot voorzieningen

In Nederland kan iedereen gebruik maken van basisvoorzieningen in de gezondheidszorg. Maar ook al heeft iemand een basisverzekering dan nog kan het zijn dat deze persoon terughoudend is in zorgconsumptie. Bijvoorbeeld uit angst voor de eigen bijdrage. En wat dacht je van kosten voor een tandarts of fysiotherapeut waarvoor je een aanvullende verzekering moet afsluiten? Dit weerhoudt sommige mensen ervan gebruik te maken van deze voorzieningen. Met ook hier weer invloed op de ervaren gezondheid bij ziekte.

Veel preventieve activiteiten in Nederland richten zich op deze vier factoren. Zorgorganisaties en/of de overheid proberen de gezondheid van ouderen positief te beïnvloeden door voorlichting te geven over de effecten van deze factoren op de gezondheid. Het blijft niet alleen bij voorlichting maar er worden bijvoorbeeld ook cursussen aangeboden om meer te gaan bewegen. Ik ben benieuwd: welke activiteit zie jij om je heen aangeboden worden om één van deze factoren te beïnvloeden? Je kunt hieronder je reactie achterlaten.

Vond je dit blog interessant? Wordt een volger van Krachtig Ouder. Ik houd je op de hoogte van nieuwe blogs én je ontvangt mijn magazine Florence, e-health gratis. Dat doe je door hieronder je e-mail adres in te vullen.

Liever een gedrukt exemplaar ontvangen? Vul dan hier je gegevens in.

(Visited 393 times, 1 visits today)